Bizi Takip Edin

Tüp bebek tedavisi ile ilgili merak edilen tüm soruları Op. Dr. Şevket Alptürk cevapladı

Tüp bebek tedavisiyle bebek sahibi olmak isteyen çiftlerin merak ettiği tüm soruları Op. Dr. Şevket Alptürk Hocamıza ilettik ve tüm detayları sizler için derledik.

Tüp bebek milyonlarca ailenin son umudu. Bebek sahibi olabilmek için yıllarca çaba harcayan anne ve baba adayları ne yapmalı?

Tüp bebek tedavisine ne zaman karar verilir?

1 sene boyunca korunmasız, düzenli cinsel ilişkiye rağmen gebe kalamayan kadınlar; infertil olarak kabul edilir ve tüp bebek tedavisine başlayabilir. Ancak 37 yaşından büyük kadınların 1 yılı beklemesi çok doğru olmayabilir. Bu açıdan ileri yaş infertil kadınların, düzenli cinsel ilişkiyi 6 ay sürdürüp gebe kalamadıkları taktirde mutlaka bir infertilite uzmanına başvurmaları gerekmektedir.

Kadınların üremesini etkileyen faktörler nelerdir?

En önemli faktör yaştır. Kadının yaşı arttıkça doğurganlık özelliği azalır. 44 yaşından sonra gebelik şansı oldukça azdır. Daha önce geçirilen ve cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlarla yumurtalık ve tüpleri etkileyen enfeksiyonlar da gebelik şansını olumsuz etkiler.

Tüp bebek tedavisi öncesi kilo vermek gerekli mi?

Kilolu bayanlarda tüp bebek tedavisi öncesi kilo verilmesinin tedavi sonuçlarına olumlu etkisinin olabileceği yönünde net bilgi bulunmamaktadır. Fakat kilonun ideal düzeylere getirilmesi; tedavi süresinin kısalmasına, ihtiyaç duyulan ilaç miktarının azalmasına ve tüp bebek ile gebe kalınırsa düşük yapma riskinde azalmaya neden olmaktadır. O nedenle ideal kilolara gelmenin tedavinin sonuç dışındaki özelliklerine ve gebelik oluştuğunda da düşük ya da gebelik şekeri gibi problemlere karşı faydası bulunmaktadır.

Miyomlar kısırlık nedeni midir?

Miyomlar rahim iç tabakasına, yani embriyonun gelişeceği yere baskı yapıyorsa gebelik şansını etkiler. Rahim duvarından dışarı doğru büyümüş miyomlar ise çok büyük değillerse gebelik şansını etkilemezler.

Çiftlerde tıbbi bir sorun olmadığı halde gebelik elde edilemiyorsa nasıl bir yol izlemek gerekir?

Herhangi bir sorun tespit edilmediğinde, çiftler ‘nedeni tam açıklanamayan infertil’ olarak değerlendirilir. Bu çiftlere yaşları uygun olduğu takdirde aşılama tedavisi yapılır. Eğer aşılama tedavilerinden yarar görülmez ise diğer yardımcı üreme tekniklerinden (mikroenjeksiyon ve benzeri) yararlanılır.

Tüp bebek tedavisi ile ilgili merak edilen tüm soruları Op. Dr. Şevket Alptürk cevapladı

Mikroenjeksiyon nedir?


Mikronenjeksiyon tek bir spermin yumurta içine zerk edilerek döllenmenin sağlandığı bir tüp bebek yöntemidir.


Tüp bebek ile mikroenjeksiyonun farkı nedir?


Tüp bebek uygulamasında mikroenjeksiyondan farklı olarak, spermler belirli bir sayıda yumurtanın çevresine bırakılır ve spermlerden bir tanesi yumurtanın içine kendiliğinden girer. Mikroenjeksiyon erkek kısırlığında, tüp bebek ise kadına ait kısırlıkta kullanılır.


Tüp bebek kaç kez denenebilir?


Yeterince sperm ve yumurta elde edilebildiği sürece, tüp bebeğin tıbbi olarak denenmesinde sakınca yoktur. Ancak genel olarak gebelik şansının beşinci denemeden sonra azaldığı bilinmektedir.


Tüp bebek tedavisi kaç yaşına kadar uygulanabilir? İleri yaşlardaki kadınlar ne kadar beklemelidir?

Tüp bebek 45 yaşına kadar uygulanabilir. Ancak 40 yaşından sonra şansın azaldığını bilmek gerekmektedir.


Tüp bebek tedavisinde dış gebelik oluşabilir mi?


Rahim içine transfer edilen embriyolar, doğal gebelik oluşumlarında da olabildiği gibi, bazen nedeni tam açıklanamasa da tüplerin içine, karın içine veya rahim ağzına doğru yerleşebilirler. Bu durumlarda tubal gebelik (tüpte gebelik), abdominal gebelik (karında gebelik), servikal gebelik (rahim ağzında gebelik) türlerinden söz edilir. Bu gebelikler dış gebelik olarak adlandırılır ve 100 hastadan 2’sinde görülebilir.


Tüp bebek tedavisi hangi aşamalardan oluşur?


Tüp bebek süreci, yumurt

Tüp bebek tedavisi ile ilgili merak edilen tüm soruları Op. Dr. Şevket Alptürk cevapladı

Her yumurta döllenebilir mi?


Yumurtaların döllenmesi için olgun ve yapısal olarak normal olmaları gerekir. Yumurta toplama işleminden sonra elde edilen her yumurta döllenmeye müsait değildir. Döllenen her yumurta ise sağlıklı bir embriyo haline dönüşmez.


Yumurtalar döllendikten sonra embriyolar rahim içine nasıl yerleştirilir? Embriyo yerleştirme işlemi nasıl yapılır?

Embriyo transferi basit bir işlemdir. Yumurtalar döllendikten sonra sağlıklı olan embriyolar seçilir ve rahim ağzından ince bir plastik katater ile ultrason eşliğinde rahim içine yerleştirilir.


Embriyo transferi sonrası arta kalan embriyo olur mu? Olursa bunlara ne yapılır? Transfer sonrası arta kalan kaliteli embriyolar dondurularak saklanabilir.


Embriyo transferi sonrası istirahat edilmeli mi?


İstirahatın herhangi bir faydasının olduğu ıspatlanmamıştır. Genellikle normal günlük hayata devam edilmesi önerilir. Yalnızca doktor önerisiyle cinsel aktivite ve spor kısıtlanabilir.


Embriyo transferi kişinin cinsel yaşamını etkiler mi?


Gebelik testi gününe kadar ilişki önerilmiyor ancak bu da etkinliği kanıtlanmış bir uygulama değil.


Transfer sonrası nelere dikkat etmek gerekiyor?


Halk arasında düşünülenin aksine, transfer sonrası hareket etmek, ağır kaldırmak, seyahat etmek, öksürmek, ıkınmak, yükseğe uzanmak, transferden hemen sonra ayağa kalkmak gibi aktivitelerin gebeliğin tutunma ve devamı üzerine herhangi hiçbir olumsuz etkisi yoktur. Bu dönemde dikkat edilmesi gereken, doktorların önerdiği ilaçların düzenli kullanılması ve

Tüp bebek tedavisi ile ilgili merak edilen tüm soruları Op. Dr. Şevket Alptürk cevapladı

Embriyolarda genetik inceleme kimlere önerilmektedir?


Akdeniz anemisi, orak hücreli anemi ve bunlara benzer tek gen üzerinden geçiş gösteren çok sayıda hastalıkta embriyolarda genetik tanı mümkündür.


Gebelik oluştuktan sonra da genetik problemler tanımlanabilir mi?

Gebelik oluştuktan sonra koryon villus örneklemesi veya amniyosentez ile genetik hastalıklardan bazılarının tanısı konabilir.


Tüp bebek işlemi sırasında oluşabilecek riskler nelerdir?

En önemli riskler çoğul gebelik ve hiperstimülasyon (yumurtalıkların aşırı uyarılması) sendromudur.


Tüp bebek tedavisi süresince hastanede yatmak gerekli midir?

İşlemin hiçbir aşamasında yatış gerekmez.


Tüp bebek uygulamalarıyla elde edilen gebeliklerden doğan bebeklerle, normal doğan bebekler arasında fark var mı?

Herhangi bir fark yoktur. Sadece testis içinde alınan spermlerin döllenme amaçlı kullanıldığı durumlarda az da olsa bazı anomalilerde artış olabiliyor.


Tedavide kullanılan ilaçlar herhangi bir risk oluşturur mu?

Tüp bebek tedavisinde yaklaşık 25-30 yıldır yumurtayı büyütme hormonları kullanılmaktadır. Bugüne kadar dünya çapında yapılan araştırmalar, bu ilaçların kansere ya da başka bir tür hastalığa yol açtığını kanıtlayan sonuçlar vermemiştir. Kullanılan hap, burun spreyi, cilt altı vajinal jel ve kas içi ilaçlar konusunda doktorun direktifleri uygulandığında; tedavinin tespit edilmiş hiçbir zararı yoktur. Ancak bilinçsiz kullanım durumunda çeşitli sakıncalar oluşabilir.


Yumurtlamayı uyaran ilaçlar arasında bir fark var mı?

Bu ilaçlar

Tüp bebek tedavisi ile ilgili merak edilen tüm soruları Op. Dr. Şevket Alptürk cevapladı



-Yumurtalıkları uyarmak için uzun protokol mü daha iyi yoksa kısa protokol mü?

-Canlı doğum oranları açısından hiçbir fark bulunmadığından günümüzde artık birçok merkez tedavi şemalarını ağırlıklı olarak kısa (antagonist) protokolüne çevirmişlerdir. Kısa protokolde tedavi daha kısa sürmekte ve daha az sıklıkta kontroller yapıldığından hastalar için daha az rahatsızlık vericidir.


-Erkeğin yumurtasından biyopsi yoluyla elde edilen spermlerle oluşan gebeliklerde bir sorun oluşur mu?

-Bazen erkeklerin menisinde sperm hücresi bulunmamaktadır. Bu erkeklerin testisinde mikroskop altında yapılan ameliyatla sperm hücresi bulunup yumurtaya enjekte edilir ve bunların normal menideki spermler gibi görev yapmalarıyla normal ve sorunsuz bir gebelik elde edilebilir.


-Blastosist ve tek embriyo transferi, redüksiyona (embriyo azaltma işlemi) alternatif midir?

-Uygun hastalarda 2 embriyo transferi veya hastayla görüşerek tek blastosist transferiyle sağlıklı bir gebelik dönemi ve doğum önerilmektedir. Bu şekilde çoğul gebelik riskleri azaltılmış olup, redüksiyon işleminden kaçınılır.


-Tüp bebek tedavisi sonucu oluşan çoğul gebelik durumunda ne yapılabilir?

-Aileyle konuşularak redüksiyon (embriyo azaltma işlemi) anlatılıp, alacakları karar doğrultusunda işlem yapılabilir. Bu işlem 8-12 hafta arasında, transvajinal veya transabdominal ultrason eşliğinde gerçekleştirilir. Embriyo redüksiyonundan sonra total gebeliği kaybetme riski yüzde 5 olarak belirtilmiştir.


-Embriyo azaltma işleminin başlıca riskleri nelerdir?

-Bu işlemden sonra kanama, enfeksiyon veya hastanın ağrısının başlaması üzerine, 100 hastadan 5’inde düşük yapma riski vardır. İlaç kull